Publikacija pred Vama nastala je iz potrebe da se objedine i predstave ključni rezultati proizašli kroz provođenje projekata Dunavskog transnacionalnog programa u Bosni i Hercegovini, u periodu od 2014. do 2020. godine.
Programi transnacionalne saradnje spajaju evropske regije i gradove iz zemalja učesnica koji, zahvaljujući bliskoj geografskoj pripadnosti, dijele i zajedničke izazove i prilike za napredak. Ovi programi doprinose provođenju politika istrategija EU, tako što djeluju kao pokretač u rješavanju zajedničkih izazova i potreba u kojima transnacionalna saradnja može dati odgovarajuće rezultate. Dunavski transnacionalni program jedan je od šest programa teritorijalne saradnje u kojima učestvuje Bosna i Hercegovina: Program prekogranične saradnje Bosna i Hercegovina – Crna Gora, Program prekogranične saradnje Srbija – Bosna i Hercegovina, trilateralni program prekogranične saradnje Hrvatska – Bosna i Hercegovina – Crna Gora i tri transnacionalna: Dunavski, MED i ADRION.
Po veličini, Dunavski program je jedan od najvećih programa transnacionalne saradnje – prostire se na teritoriji 14 zemalja, a u programskoj teritoriji živi 114 miliona ljudi. Program je ključni instrumenat Strategije Evropske unije za dunavsku regiju (EUSDR), druge po veličini makro-regionalne strategije EU, finansira se iz fondova Evropske unije ERDF, IPA i ENI i usmjeren je na jačanje ekonomske, društvene i teritorijalne kohezije podunavske regije. U finansijskoj perspektivi 2014-2020, programski ciljevi bili su identifikovani u okviru četiri prioritetne ose:
- Inovativno i društveno odgovorno poslovanje u dunavskoj regiji;
- Okolišno i kulturno odgovorna dunavska regija;
- Bolje povezana i energetski odgovorna dunavska regija;
- Dobra uprava.
U okviru ovog Programa, od ukupno 111 ugovorenih projekata, u 45 projekta uključeni su partneri iz Bosne i Hercegovine, uz učešće 54 finansirajuće partnerske institucije/organizacije i 15 pridruženih strateških partnera. Među rezultatima projekata je veliki broj strategija, akcionih planova, smjernica, preporuka, stručnih publikacija, kao i pilot projekata, modela edukacije, baza podataka, onlajn platformi, itd. Kako se tekuća faza Programa privodi kraju, ukazala se potreba za sistematičnim pristupom u prikupljanju, promociji i omogućavanju korištenja ovih proizvoda od strane ciljnih grupa i drugih programskih aktera, kao i za njihovom eventualnom distribucijom i/ili repliciranjem u sličnim kontekstima.
Tokom rada na kompiliranju ovog Kataloga nastojalo se, u najvećoj mogućoj mjeri, primarno predstaviti one rezultate i proizvode koji imaju dalju upotrebnu vrijednost u domaćem kontekstu. Pored toga, katalog također obuhvata i proizvode za koje je procijenjeno da, uz adekvatne prilagodbe, mogu koristiti kao osnova za srodne aktivnosti u Bosni i Hercegovini. Zbog ograničenog obima ove publikacije nisu svi projektni rezultati mogli naći mjesta u njoj, te stoga ovim putem pozivamo sve zainteresovane da posjete web stranice pojedinih projekata, preko kojih je moguće steći uvid kako u više detalja o samim projektima, tako i u integralni registar projektnih rezultata. Pored inovativnih metoda i pristupa razvijenih kroz projekte, ono što naši partneri označavaju kao jako važan aspekt njihovog učešća u partnerskim projektima jeste dobrobit od povezanosti sa partnerima iz drugih zemalja i, kroz to, jačanje sopstvenih kapaciteta i sticanje specifičnih znanja.
Zahvaljujemo se projektnim partnerima iz Bosne i Hercegovine na njihovom doprinosu u prikupljanju informacija i pripremi ove publikacije.
Edin Dilberović, direktor Direkcije za evropske integracije