O projektu

Ponovno otkrivanje i revitalizacija drevne rimske mreže puteva duž dunavske regije, kao ključnog pokretača u unapređenju teritorijalnog razvoja baziranog na održivom korištenju kulturne i prirodne baštine, bilo je identifikovano kao opšti projektni cilj. Aktivnosti ISTER projekta bile su usmjerene na ove rute i na okolnu mrežu naselja, kao na katalizatore turističkog razvoja i potencijal za teritorijalnu konkurentnost i održivi rast zemalja u regiji. Kako bi se povećala atraktivnost lokaliteta, ISTER se oslanjao na tri ključne prednosti:

• Usvajanje višeslojnog lanca upravljanja s ciljem jačanja okvira znanja i institucionalnih kapaciteta relevantnih aktera za rješavanje problema, putem izgradnje kapaciteta i mapiranja kolektivnog znanja;
• Korištenje naprednih alata i tehnologija za poboljšanje indirektne (nefizičke) dostupnosti, vidljivosti i valorizacije rimskih ruta i mreže naselja, postavljanje temelja za tematsku kulturnu rutu zasnovanu na rimskoj baštini s narativnom funkcijom, oživljavanje antičkih dobara i unapređenje još neistražene i neiskorištene rimske ostavštine;
• Izmjena starih pristupa politike zaštite kroz izolovanje lokaliteta, ka novim, integrativnim metodama za poboljšanje politike i regulatornog okvira.

Projekat je unaprijedio prepoznavanje istorijskih dokaza o drevnoj mreži rimskih puteva i naselja kao pokretača eko-kulturnih koridora; takođe je pospješio povezivanje rimskog materijalnog i nematerijalnog naslijeđa s lokalnim i regionalnim proizvodnim sektorima; uticao je na jačanje saradnje i promociju zajedničke prakse u arheologiji, arhitekturi i planiranju, njegovanju kulture i tradicije, ka stvaranju zajedničke interpretacije rimskih puteva i mreža naselja u dunavskoj regiji.

Projektni konzorcijum činilo je 16 partnera i deset pridruženih strateških partnera iz sedam zemalja, dok je nosilac projekta bio Narodni muzej istorije Transilvanije, iz Rumunije.

Kratki video

Početna procjena

Kulturno naslijeđe je zajednički resurs i opšte dobro. Nažalost, nerijetko je podložno prekomjernoj eksploataciji ili oskudnim finansijskim sredstvima, što može rezultirati zanemarivanjem, propadanjem, a u nekim slučajevima, i zaboravom. Studija pruža detaljni uvid u stanje i omogućava bolje razumijevanje situacije i lokalnih izazova u gradovima koji su učestvovali u projektu. Osim početnog stanja i identifikacije ključnih izazova, studijom su obuhvaćene mogućnosti nadogradnje na postojeća rješenja, primjeri dobre prakse i profili svakog od gradova-učesnika u projektu.

Izvještaj o javnim politikama i zakonskom okviru

Dokument ima za cilj da predstavi ključne preporuke javnih politika na evropskom nivou za oblast upravljanja kulturnim naslijeđem (njegovom zaštitom i valorizacijom), kao najrelevantnije instrumente za efikasno rješavanje regulatornih pitanja vezanih za kulturno naslijeđe. Pored toga, preporuke obezbjeđuju integrisani pristup ka postizanju sinergijskih odnosa između kulturnog naslijeđa i teritorijalnog i društveno-ekonomskog konteksta. Pravilnom primjenom, preporuke koje su predstavljene i analizirane u studiji zaista mogu dovesti do održivog i koherentnog rasta urbanih i ruralnih područja u blizini kulturnih ruta. Politički i regulatorni okvir pružaju neophodne smjernice za uvođenje relevantnijih alata za upravljanje kulturnim naslijeđem – njegovim očuvanjem i valorizacijom. Dokument u potpunosti opravdava potrebu za kapitalizacijom kulturnog naslijeđa, kao potencijalom za stvaranje sinergijskog teritorijalnog uticaja.

Instrumentarijum za utvrđivanje referentnih vrijednosti

Ovaj set alata zasnovan je na nalazima ISTER Izvještaja o javnim politikama i zakonskom okviru o zaštiti i valorizaciji rimske mreže puteva i naselja. Instrumentarijum obuhvata niz praktičnih metoda, smjernica, mehanizama i preporuka s visokim potencijalom za testiranje, repliciranje i amplifikaciju uspješnih i kreativnih praksi. Ovo se posebno odnosi na povećanje kompetencija u identifikaciji i evaluaciji kulturnih ruta, kao i uspostavi novih pristupa razvoju, korištenju i valorizaciji eko-kulturnih puteva u dunavskoj regiji. Instrumentarijum omogućava ne samo partnerskim organizacijama, već i donosiocima odluka i ostalim zainteresovanim stranama da sprovedu procjenu trenutnog stanja u odnosu na uspješne evropske modele.